Thừa kế tài sản mã hóa: lập kế hoạch để người thân không mất tài sản

Khác với tiền trong ngân hàng, tài sản mã hóa không có cơ quan trung gian nào cầm danh sách chủ sở hữu để xác nhận người thừa kế. Quyền kiểm soát nằm trọn ở khóa riêng tư và seed phrase mà chỉ bạn biết.

Nếu bạn qua đời mà không để lại cách truy cập, không ai mở được tài sản đó. Số tài sản vẫn nằm trên blockchain nhưng vĩnh viễn chẳng ai chạm tới. Đây là rủi ro rất thật với bất kỳ ai đang giữ tài sản mã hóa.

Để người thân truy cập được, họ cần biết rõ: bạn đang giữ tài sản gì, ở ví nào, trên sàn nào, và quan trọng nhất là khóa riêng tư hoặc seed phrase nằm đâu.

Chỉ ghi "tôi có Bitcoin" là chưa đủ. Người thừa kế cần một danh sách đầy đủ, có cấu trúc, kèm hướng dẫn truy cập rõ ràng. Không thì họ chẳng biết bắt đầu từ đâu.

Bước đầu tiên là liệt kê toàn bộ tài sản: các loại coin, số lượng gần đúng, ví nóng, ví lạnh, và tài khoản trên các sàn. Ghi lại vị trí của từng loại khóa và seed phrase.

Tiếp theo, chọn người thừa kế đáng tin và quyết định cách trao quyền truy cập. Bạn có thể chia nhỏ thông tin cho nhiều người để giảm rủi ro, nhưng phải đảm bảo có người đủ khả năng ghép lại khi cần.

Seed phrase là thứ quan trọng nhất. Bạn cần bảo quản nó ở nơi an toàn, chống cháy, chống nước, và chỉ người thừa kế mới biết cách truy cập khi cần.

Mấy cách phổ biến là két sắt ngân hàng, hộp chống cháy tại nhà, hoặc dịch vụ lưu ký di sản chuyên dụng. Điều cần tránh là ghi seed phrase vào nơi dễ bị phát hiện, hoặc chia sẻ với quá nhiều người.

Lập di chúc bằng văn bản có công chứng giúp ghi nhận rõ ý nguyện của bạn về việc để lại tài sản mã hóa cho ai. Di chúc nên chỉ rõ danh sách tài sản và cách truy cập.

Nhưng nhớ là khung pháp lý về tài sản mã hóa ở Việt Nam vẫn đang hoàn thiện. Tốt nhất là kết hợp di chúc với một kế hoạch truy cập thực tế, để người thừa kế có đủ thông tin chạm vào tài sản.

Dưới đây là danh sách các việc cần làm để lập kế hoạch thừa kế tài sản mã hóa hoàn chỉnh.

Sai lầm phổ biến nhất là để seed phrase ở nơi chỉ mình biết, hoặc ghi vào nơi dễ bị người khác tìm thấy. Cả hai đều khiến kế hoạch thừa kế thất bại.

Sai lầm thứ hai là nghĩ "để lại mật khẩu điện thoại" là đủ. Thực tế, người thân cần hiểu cách dùng ví, cách truy cập seed phrase, và cách chuyển tài sản ra, điều không phải ai cũng biết.

Thừa kế tài sản mã hóa không phải chuyện chỉ người lớn tuổi mới quan tâm. Chỉ cần bạn sở hữu một lượng tài sản số đáng kể, lập kế hoạch từ sớm sẽ bảo vệ nó cho người thân.

Hãy dành thời gian liệt kê, bảo quản khóa an toàn và trao đổi với người thừa kế. Một kế hoạch đơn giản mà rõ ràng còn hơn để lại cả mớ tài sản mà chẳng ai truy cập được.